Како Македонија ги допре ѕвездите на Евровизија (и зошто Тамара уште ни е врвот)

Слушајте, што и да збориме за Евровизија – дека е политика, дека е циркус, дека не не сакаат оти сме кутри и мали – секој мај сите се лепиме за екран и глумиме стручњаци по музичка продукција и сценски настап. И додека последниве години си седиме во „казна“ (односно, паметно си ги штедиме парите на МРТ), добро е да се потсетиме дека имаше времиња кога вистински јадевме живи луѓе во сабота навечер.
Ова е ретроспектива за деветте македонски естрадни чуда кои успеаја да го скршат полуфиналниот малер (или да преживеат во времето кога немаше полуфиналиња) и да не однесат во Големото Финале. Рангирани, нормално, од најдобриот до оние за кои велиме „важно е да се учествува“.
1. ТАМАРА ТОДЕВСКА – Proud (2019) / 7. место
Врвот на врвовите. Жената излезе, го искина вокалот, ја расплака Европа и – замислете – победи на гласањето на стручното жири! Да не беа гласовите од публиката кои нè спуштија на седмото место, Тамара ќе ја донесеше Евровизија во Скопје (замислете го тој логистички пекол за МРТ). Најпрофесионалниот, најзрелиот и дефинитивно најуспешниот македонски евровизиски проект на сите времиња. Точка.
2. ЕЛЕНА РИСТЕСКА – Ninanajna (2006) / 12. место
Ако Тамара е квалитет, Елена е чиста евровизиска поп-иконографија. Шорцевите со реси, кореографијата што тогаш ја знаеше секое второ дете во маало и песна што влегува во уво на прво слушање. Елена тогаш го оствари нашиот најдобар пласман со години наназад, докажувајќи дека за Евровизија ти треба хит, а не филозофија.
3. КАЛИОПИ – Црно и бело (2012) / 13. место
Кога Опи ќе го пуштеше гласот и ќе викнеше „Цррррнооо и беееелооо“, на пола Европа ѝ паѓаа вилиците. Ромео Грил напиша модерна рок-балада која совршено легна на нејзиниот харизматичен вокал. Тоа беше последен пат кога нацијата беше колективно горда и обединета пред телевизор за време на евровизиско финале.
4. ТОШЕ ПРОЕСКИ – Life (2004) / 14. место
Првото полуфинале во историјата на Евровизија во Истанбул и нашиот Тоше. Изведба без ниту една грешка, магичен вокал и чудна кореографија со црвени ленти која можеби малку ни одзеде поени, ама неговата харизма сè покри. Тогаш сфативме дека имаме светска ѕвезда која едноставно беше преголема за овој натпревар.
5. КАРОЛИНА ГОЧЕВА – Мојот свет (2007) / 14. место
Второто појавување на поп-принцезата. Каролина изгледаше како милион долари, песната беше епска балканска балада со прекрасен преод на англиски јазик, а на сцената имавме и балерина. Сосема заслужено финале во Хелсинки, каде сите гласавме за Србија и Марија Шерифовиќ, а тие ни вратија со некој поен помалку отколку што заслуживме.
6. XXL – 100% те љубам (2000) / 15. место
Гига-хит на домашен терен, хаос во Стокхолм. Девојките имаа песна што и денес се врти по дискотеки, ама кутрите, тогаш МРТ ги пушти на сцена без никаква вокална поткрепа (бек-вокали), па во живо звучеше… па, ајде да кажеме „несигурно“. И покрај сè, благодарение на колоритните панталони и енергијата, завршивме во златната средина.
7. МАРТИН ВУЧИЌ – Make My Day (2005) / 17. место
Мартин со тапаните во Киев. Песната беше симпатичен поп-трак, а тој се обиде да го копира рецептот на Руслана од претходната година со многу тропање и динамика на сцена. Успеа да влезе во финале, што за тие години беше сериозен успех, иако таму поминавме прилично незабележано.
8. ВЛАДО ЈАНЕВСКИ – Не зори, зоро (1998) / 19. место
Човекот што го проби мразот. Прв официјален македонски настап во Бирмингем. Владо во негов класичен стил – емотивен, во црн костум, со безвременска балада. Тогаш се гласаше со фамозните телевоутинг линии (ако ви текнува на тие фиксни телефони), а 19-то место нè чинеше пауза следната година. Сепак, историјата си е историја.
9. КАРОЛИНА ГОЧЕВА – Од нас зависи (2002) / 19. место
Првиот обид на Каролина во Талин. Песната со етно-мотиви беше одлична, таа носеше фустан со средновековен шмек (креација на Александар Ношпал), ама тогашната евровизиска публика едноставно бараше побрз и помодерен поп. Останува запаметено како убав, ама недоволно вреднуван настап.
Што понатаму? Предлог за иднината (Кога ќе решиме да се вратиме)
Ајде да бидеме реални: МРТ нема пари, а и кога има, често ги троши на погрешни луѓе, затворени конкурси и „пријателски“ комбинации. Ако некогаш решиме да се вратиме на Евровизија, треба комплетно да го смениме пристапот. Еве го планот:
- Шоу од типот на „Санремо“ или „Дора“: Доста беше со тоа тројца луѓе во канцеларија на МРТ да решаваат кој ќе оди. Треба да се врати Скопски фестивал, ама модерен, со млади продуценти и изведувачи. Народот и жирито нека си изберат, па барем самите да си бидеме виновни ако се избламираме.
- Пратете ја „Функ Шуи“ или нешто слично: Доста со класични поп-пејачи што пеат лимонади со зборови како „love“, „fire“ и „sky“. Европа паѓа на автентичност. Еден алтернативен, инди-рок или фанк бенд со луда енергија во живо ќе заврши повеќе работа отколку скапо платен странски продуцент што ни продава рециклирано ѓубре од пред пет години.
- Или одиме на сè или ништо со турбо-етно забава: Ако веќе не сакаме алтернатива, тогаш дајте да пратиме нешто што ќе ги крене сите на маса во сала. Некој спој на моќни зурли, тапани и модерен бит – нешто како што направи Молдавија со Zdob și Zdub. Па нека грми, барем дијаспората ќе полуди.
Дотогаш, пуштете си ја Тамара од 2019 и воздивнувајте по времињата кога бевме први (барем за жирито).

Leave a Comment