Клучот за признававање на Македонската Православна Црква која има над 1000 години традиција
Додека Ватикан се подготвува за уште една епизода од својата милениумска сапуница — избор на нов Папа — светот повторно се потсетува колку католичката црква знае да организира настан: заклучени кардинали, тајни гласања, бел чад како сигнал за добри вести и милиони луѓе кои го гледаат покривот на Систинската капела со повеќе возбуда отколку што гледаат некои светски дербија.
Кардиналите, облечени како за филм на Паоло Сорентино, ќе бираат нов духовен татко кој ќе владее над 1,3 милијарди католици — со централизиран авторитет, дисциплина и неприкосновеност што во други контексти би била наречена монархија со литија.
А кај православните? Таму малку поинакви филмови се вртат.
Цариградскиот патријарх — моментално Вартоломеј, а некогаш друг — носи титула „прв меѓу еднаквите“ (primus inter pares). Што значи тоа? Значи дека по дефиниција треба да биде координатор, симболичен обединител, но без власт над другите автокефални цркви. Српскиот патријарх, рускиот, бугарскиот, антиохискиот, сите тие се свои шефови во своите кујни, без да му полагаат сметка на Цариград.
Сепак, во последниве години (особено со доделувањето автокефалија на нови цркви), имаме прилика да видиме како некои на Босфорот понекогаш го забораваат овој принцип. Почесто настапуваат како духовни менаџери со глобални амбиции, отколку како први меѓу еднаквите. Се дава впечаток дека Цариград сака да биде православен Ватикан, без да признае дека православието е токму спротивното: децентрализирано, рамноправно, упорно да остане недефинирано од еден центар.
Додека папата има власт да именува кардинали, да назначува бискупи и да се појави како неприкосновен лидер, православните поглавари (барем на хартија и во идеалната теорија) треба да одлучуваат заедно — преку собори, консензус и многу, многу чекање.
И додека во Рим ќе се чека да се појави нов човек на балконот да го благослови светот „Urbi et Orbi“, во православието ќе продолжи тивката борба помеѓу каноните, суетите и реалноста на црковна политика каде што никој не е баш „помал“ од другиот, ама секој сака да биде барем малку поголем.
Па така: католиците ќе го дочекаат својот татко, со сета помпа и спектакл. Православните — како и досега — ќе продолжат со долги состаноци, кратки резултати и вечното прашање: дали навистина некој е прв, ако сите се убедени дека токму тие се тие?
Временското растојание од кога до кога може да се падне Велигден е определено и се движи од 4 април до 8 мај, односно најрано може да биде три дена пред Благовец, а најдоцна два дена по Ѓурѓовден. Тоа значи дека Велигден може да се падне на 35 различни датуми
Велигден или Христовото Воскресение е празник со непостојан датум за празнување. Секогаш се паѓа во недела, што значи дека денот не го менува, но не е врзан за конкретен датум. Може да биде во април, а и во мај. Но, која недела и на кој датум се паѓа православниот Велигден? Многумина се прашуваат и како се определува датумот на овој празник?
Временското растојание од кога до кога може да се падне Велигден е определено, и тоа се движи од 4 април до 8 мај, односно најрано може да биде три дена пред Благовец, а најдоцна два дена по Ѓурѓовден. Тоа значи дека Велигден може да се падне на 35 различни датуми. Но, за да се дојде до тој датум, постои посебна формула што се користи за пресметување. Понекогаш датумот на православниот и на католичкиот Велигден се на ист датум, но понекогаш не. За католиците, кои се водат според грегоријанскиот календар, Велигден мора да биде помеѓу 22 март и 25 април, а за православните, според јулијанскиот календар, поради разликата од 13 дена, Велигден е секогаш помеѓу 4 април и 8 мај. Рамноденица, полна месечина и еврејската Пасха – важни во пресметката за Велигден
Велигден, како и многу други празници во христијанството, се поврзува првенствено со промената на годишните времиња. Основа за одредување на Велигден е пролетната рамноденица (слично – Божиќ е веднаш по краткиот зимски ден). Пролетната рамноденица, или почетокот на пролетта, може астрономски да биде на 20 или 21 март, но кога ќе се одреди Велигден, секогаш се зема 21 март. Тоа е почетниот ден во однос на кој се одредува Велигден. Следна е полната месечина. Веројатно е познато дека Месечината кружи околу Земјата за околу 28 дена, така што денот на полната месечина е променлив. Важно е да се запамети дека при одредувањето на датумот за Велигден се користат податоците од табелите (црковен календар), а не вистинската Месечина што ја гледаме. Разликата помеѓу она што го гледаме на небото и она што е напишано во календарот може да биде два дена. Оваа разлика може да изгледа мала, но ако полната месечина е во сабота, на пример – датумот на Велигден може да се помести цела недела.
Православниот Велигден никогаш не може да биде пред еврејскиот празник Пасха. Еврејскиот календар е лунарен календар (заснован на движењето на Месечината, наспроти сончевиот – Јулијан и Грегоријан, кои се базираат на движењето на Земјата околу Сонцето). Поврзаноста на овој празник со христијанството и Велигден доаѓа од традицијата дека Тајната вечера е поврзана со овој еврејски празник. Затоа, познато е дека Тајната вечера била пред распетието, така што Велигден никогаш не може да се случи пред Тајната вечера, т.е. пред овој еврејски празник.
Велигденски таблици За постоењето на Велигденските таблици за пресметување на датумот за Велигден пишува и теологот Ратомир Грозданоски, професор на Богословскиот факултет во Скопје, на неговата веб-страница. Вели дека првите пресметувања ги направил свети Теофил Александриски во 385 г. и ја дал првата Пасхална таблица за 40 години. Тоа го дооформил свети Кирил Александриски и било дадено за целиот христијански свет, скоро два века. Во 526 година, пак, римскиот монах Дионисиј Мали ги зел новите пресметки од учениот александриски монах Анијан, ги преработил, ги приспособил на јулијанскиот календар и ги направил конечните Велигденски таблици, со сите правила и редослед, точно и неизменливо. Тоа важи и до денес, а и засекогаш.
Формиран е Велигденски круг, Пасхален круг или Пасхалија која никогаш не завршува и е наречен Голем индикт (станува збор за целосниот круг на Сонцето и Месечината, од еден до нов почеток, кога нивните кругови започнуваат заедно). Оваа вечна Пасхалија опфаќа циклус од 532 години. А кога ќе заврши овој круг, пак се повторува по истиот ред. Следуваат нови 532 години со истите датуми за Велигден како во претходниот.
Сето ова, според теологот Грозданоски, е чиста астрономија и математика.
– Направено е според поставените закони во вселената. Монасите пресметале дека по 532 години, Сонцето и Месечината почнуваат заедно, а Велигден паѓа во ист ден како пред 532 години и сè се повторува од тој петвековен круг. Бројот 532 е добиен со множење на кругот на Сонцето и на Месечината. Сончевиот круг има 28 години и потоа, пак во истите денови се паѓа недела. Кругот на Месечината трае 19 години и потоа исто се повторуваат Месечевите мени во следните 19 години итн. Помножени се овие години и добиен е Велигденскиот круг (28х19=532). Ние сега сме во 15. индикт – 15. Велигденски круг. Тој започнал во 1941 година, а ќе заврши во 2472 година. Зошто дури 15 круг, кога нема толку години и кругови од Христовото раѓање наваму? Но, пресметката на круговите е започната не од Христа наваму, туку од создавањето на светот, затоа сега е 15. круг. Почетна година е земена 5508 пред Христа – посочува теологот.
Во еден Велигденски круг од 532 години може да се падне најраниот Велигден – на 4 април, петпати (во сегашниов круг во годините 2010, 2105, 2200, 2213, 2447), а најдоцниот Велигден – на 8 мај, четирипати (во годините 1983, 2078, 2173, 2268).Откако е направена формулата, почнале да се прават и повеќегодишни таблици, а со компјутерското пресметување може веднаш да се добие точниот датум за Велигден, за која било година и кој било век.
До редакцијата на FakeNews Трагачи стигнала пријава во врска со видеото на инфлуенсерката Катарина Лазиќ, која по патувањето во Куба до своите следбеници сподели различни информации за оваа земја.
Во еден дел од оваа „серија“ таа објаснува како Куба открила „лек за рак“, алудирајќи на Видатокс, решение базирано на отровот на сината скорпија (лат. Rhopalurus junceus).
Станува збор за ендемичен вид на скорпија од Куба.Иако постојат индикации за можната ефикасност на овој отров во лекувањето на малигните заболувања, идејата дека тој е „лек за рак“ не може да се смета за основана.
За што зборува инфлуенсерката Катарина Лазиќ во ова видео?
Лазиќ објаснува дека отровот на сината скорпија е „еден од најголемите медицински изуми досега“, додавајќи дека „молекуларната маса извлечена од овој отров има научно докажани антиканцерогени својства и е основа на хомеопатски лек наречен Видатокс“.
„Видатокс се користи за лекување на сите малигни заболувања и според споменатите истражувања доведува до подобрување во дури 90% од случаите, а не се евидентирани негативни, па дури и фатални нуспојави од овој лек“, заклучува инфлуенсерката.
Како е создаден Vidatox?
Vidatox го произведува компанијата Labiofam, додека друга фармацевтска компанија, Lifeskozul – која подоцна беше основана во Еквадор од поранешен вработен во Labiofam – го произведува растворот Escozul.
Имено, Лабиофам прво го произведе Ескозул (помалку разредена верзија на отровот), а потоа во 2011 година го регистрираше хомеопатскиот лек Vidatox 30-CH, односно раствор разреден со алкохол кој содржи пептиди од отровот на сината скорпија.
Ознаката „30-CH“ всушност значи дека отровот е разреден 30 пати. Како што објаснува Луис Карлос Силва, постар истражувач во Националниот центар за медицински науки во Хавана, за да се формира овој вид хомеопатски раствор, еден дел од „мајчината тинктура“ (во овој случај отров) се додава на 99 делови од растворувачот (вода/алкохол). Потоа, од веќе разредениот отров повторно се зема еден дел и се меша со 99 делови од растворувачот, а постапката се повторува уште 28 пати.
На пример, во случајот со Vidatox, секој милилитар раствор (20 капки) содржи 0,01 милилитар раствор (веќе разреден 30 пати), додека остатокот се состои од етанол и прочистена вода.
Според некои извори растворот од 30 милилитри се продава на странци по цена од 220 долари, додека кубанските граѓани можат да го добијат за само неколку центи.
Дали Видатокс навистина има научно докажани антиканцерогени својства?
Во 2017 година беше објавена студија во научното списание Nature, која заклучи дека овој хомеопатски препарат „ја зголемува пролиферацијата и инвазијата на хепатоцелуларниот карцином“.
Затоа според овие резултати препаратот не само што нема позитивно дејство, туку може да биде и штетен.Од друга страна во мета-анализата спроведена од италијански научници во 2020 година, беше претставен следниов заклучок: иако под одредени услови е забележан охрабрувачки ефект на отровот од сина скорпија врз клеточните линии на ракот, ефикасноста на растворот Escozul (кој е посилен од Vidatox) не е утврдена ниту со експерименти со животни, ниту со експерименти со животни.
Сина скорпија (Rhopalurus junceus). Paintik, Википедија.
Центарот за рак Меморијал Слоан Кетеринг, исто така, изрази став за овој тип на алтернативен третман, наведувајќи дека „тврдењата во врска со отровот од сина скорпија што се продава на пациенти со рак под имињата Escosin, Escozul и Vidatox се засноваат главно на анегдоти, сведоштва и експерименти кои можеби и не биле правилно спроведени“.
Што велат официјалните институции во Куба?
Регулативата 53-2011 на Министерството за здравство на Куба, која се однесува на регистрацијата на хомеопатски лекови за човечка употреба, дефинира дека хомеопатски лекови треба да се гледаат како „терапевтски алтернативи кои служат како помошна алатка за ублажување на заболувања предизвикани од разни болести, а не како единствен или заменет третман, дури и ако не постои друг конвенционален третман“.
Во соопштението за Видатокс, објавено од Кубанскиот центар за државна контрола на лекови, беше наведено дека овие капки служат само како дополнителна терапија за третман на симптоми предизвикани од ефектите на ракот и за ублажување на болката, „со оглед на тоа што не се презентирани научни докази за да се поддржи нивното одобрување како единствен третман“. Основните информации за растворот се придружени и со предупредување дека употребата на овој производ не ја исклучува, заменува или ограничува употребата на други конвенционални третмани кои се користат во терапија против неоплазија (зголемување на ткивото кое може или не може да укаже на малигнитет).
Конечно, манипулативните тврдења за ефектите од Видатокс се особено проблематични ако се земе предвид фактот дека ова решение често се продава на црниот пазар, најчесто со непроверена содржина и пакување.
Н1 уште во 2016 година ја објави веста дека се уапсени две лица како одговорни лица на фирмата за трговија на големо со лекови и медицински материјали кои продавале фалсификувани лекови, суплементи и материјали меѓу кои и Видатокс.
Штипењето по нос од страна на тренерот Жозе Мурињо од Фенербахче кон неговиот колега од Галатасарај, Окан Бурук, уште синоќа стана хит по социјалните мрежи и светот беше запрепастен од постапката на Португалецот.
Сепак, има и една друга снимка од спротивен агол која дава одговор зошто Специјалниот ја направи таа агресија кон Бурук.
Откако се поздравува со судиите, Бурук со стисната тупаница ја прославува победата пред очите на Мурињо, дури и се врти кон него и нешто му дофрла, по што Мурињо тргна кон него и го фати за нос, а Бурук падна на земја.
Турските медиуми најавуваат казни и за Бурук и за Мурињо, а висината ќе зависи од утврдените околности и дали имало пцуење од страна на Бурук, и дали потегот на Жозе ќе се оквалификува како напад или тепачка.
Македонските угостители и гурмани често го грешат правото име на јадењето кое има име со потекло од Туркије
Ѓозлеме (турски: gözleme) — јадење од турската кујна. Традиционално се прави од тесто, а рачно сучените кори се полнат со фил, кој најчесто е сирење или урда.
Корите се виткаат во квадрат и се печат на голем плех додека не се појават мали црно-кафени дамки на нив. Точките изгледаат како мали очи (на турски: göz), па оттука и неговото име.
По печењето од двете страни корите се полеваат со раствор од путер или масло, павлака и засоленета топла вода, некаде се користи млеко наместо вода. Корите ја впиваат течноста и омекнуваат, па се вадат од плехот.
Во модерната кујна, филот е разновиден, со користење на различни производи како зеленчук, месо и различни видови џем.
